Ngày 20/10/2026, UBND tỉnh Lào Cai ban hành Kế hoạch số 497/KH-UBND về hành động sở hữu trí tuệ và triển khai thực hiện Chiến lược sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030. Kế hoạch cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Trung ương về phát triển sở hữu trí tuệ, đồng thời xác định những nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.
Sở hữu trí tuệ – nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế
Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, sở hữu trí tuệ không chỉ là công cụ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân mà còn là nguồn lực góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, phát triển thương hiệu, mở rộng thị trường và gia tăng sức cạnh tranh.
Đối với tỉnh Lào Cai, việc phát huy giá trị tài sản trí tuệ có ý nghĩa thiết thực trong khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương, nhất là các sản phẩm nông nghiệp, lâm nghiệp, dược liệu, sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc hữu, sản phẩm gắn với chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu, giá trị văn hóa và tri thức truyền thống. Cùng với đó, các sáng chế, giải pháp hữu ích và kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ có khả năng ứng dụng cũng cần được quan tâm bảo hộ, khai thác và thương mại hóa hiệu quả.
Kế hoạch số 497/KH-UBND đặt mục tiêu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ; thúc đẩy quá trình tạo lập, xác lập, quản lý, khai thác, phát triển và thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ; từng bước hình thành hệ sinh thái và thị trường quyền sở hữu trí tuệ phù hợp với điều kiện của tỉnh.
Phấn đấu tăng số lượng đơn đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ
Một trong những mục tiêu cụ thể của Kế hoạch là giai đoạn 2026 - 2030, phấn đấu tăng khoảng 20% số đơn đăng ký xác lập quyền sở hữu công nghiệp so với giai đoạn 2021 - 2025; tăng khoảng 10% số lượng giống cây trồng được đăng ký bảo hộ so với cùng kỳ.
Để đạt mục tiêu này, tỉnh ưu tiên rà soát nhu cầu, hỗ trợ xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc hữu, sản phẩm OCOP, dược liệu và những sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, tiềm năng phát triển thị trường. Việc lựa chọn sản phẩm hỗ trợ được gắn với nhu cầu thực tế, quy mô sản xuất, vùng nguyên liệu, năng lực của chủ thể quản lý và khả năng duy trì hệ thống quản lý sau khi được bảo hộ.
Đặc biệt, tỉnh chú trọng nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng và khai thác các tài sản trí tuệ cộng đồng đã được bảo hộ, bao gồm chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận và nhãn hiệu tập thể. Việc củng cố cơ chế quản lý, xác định rõ chủ thể quản lý, sử dụng và khai thác tài sản trí tuệ sau sắp xếp đơn vị hành chính là nhiệm vụ quan trọng, góp phần bảo đảm các tài sản trí tuệ tiếp tục được phát huy giá trị, gắn với kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phát triển vùng nguyên liệu và chuỗi giá trị sản phẩm.
Gắn bảo hộ với khai thác thương mại và phát triển thị trường
Kế hoạch xác định, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ phải đi đôi với quản lý, khai thác và phát triển giá trị tài sản trí tuệ trong thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Theo đó, tỉnh sẽ thúc đẩy việc gắn tài sản trí tuệ với xây dựng thương hiệu, phát triển bao bì, nhãn hàng hóa, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, xúc tiến thương mại, thương mại điện tử và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Các doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể sản xuất được khuyến khích nâng cao năng lực quản trị tài sản trí tuệ; chủ động khai thác quyền sở hữu trí tuệ thông qua chuyển giao công nghệ, cấp quyền sử dụng, hợp tác kinh doanh và các hình thức thương mại hóa phù hợp với quy định pháp luật. Đồng thời, tỉnh quan tâm thúc đẩy ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa sáng chế, giải pháp hữu ích, giống cây trồng và kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo có khả năng ứng dụng thực tế.
Việc phát triển tài sản trí tuệ cũng được lồng ghép với các chương trình phát triển sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc trưng, OCOP, làng nghề, nông nghiệp, dược liệu, du lịch và xúc tiến thương mại. Qua đó, từng bước chuyển hóa lợi thế về tài nguyên, chất lượng sản phẩm, giá trị văn hóa và tri thức truyền thống thành giá trị kinh tế cụ thể, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản lý và bảo vệ quyền
Cùng với nhiệm vụ phát triển tài sản trí tuệ, Kế hoạch chú trọng ứng dụng công nghệ số trong quản lý, tra cứu, cập nhật, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Tỉnh sẽ từng bước xây dựng, chuẩn hóa, số hóa và hoàn thiện cơ sở dữ liệu tài sản trí tuệ; tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin với các hệ thống chuyên ngành của Trung ương theo quy định.
Việc nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới trong tra cứu thông tin sáng chế, theo dõi tình trạng bảo hộ, hỗ trợ xác lập quyền và cảnh báo nguy cơ xâm phạm quyền trên môi trường số được xác định là một trong những định hướng triển khai. Đồng thời, tỉnh tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan thực thi, doanh nghiệp và chủ thể quyền trong trao đổi thông tin, xác minh và xử lý các vụ việc liên quan đến sở hữu trí tuệ theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền.
Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và đào tạo, bồi dưỡng kiến thức sở hữu trí tuệ cũng được đẩy mạnh, hướng tới nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và người dân; khuyến khích chủ động đăng ký bảo hộ, tôn trọng quyền của người khác và sử dụng hàng hóa có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.
Triển khai đồng bộ, xác định rõ trách nhiệm và lộ trình thực hiện
Trong giai đoạn từ tháng 10/2026 đến tháng 01/2027, các cơ quan, đơn vị, địa phương tập trung quán triệt, phổ biến các chủ trương, chính sách về sở hữu trí tuệ; rà soát, cập nhật danh mục tài sản trí tuệ; củng cố cơ chế quản lý, sử dụng và khai thác tài sản trí tuệ cộng đồng sau sắp xếp đơn vị hành chính; rà soát nhu cầu hỗ trợ đối với sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc hữu, OCOP và sản phẩm có tiềm năng; đồng thời xây dựng danh mục nhiệm vụ sở hữu trí tuệ ưu tiên thực hiện từ năm 2027.
Từ năm 2027 và các năm tiếp theo, các nhiệm vụ được triển khai thường xuyên, gắn với việc rà soát, cập nhật danh mục tài sản trí tuệ, lựa chọn nhiệm vụ ưu tiên, hỗ trợ phát triển sản phẩm có tiềm năng thương mại hóa và từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ của tỉnh.
Với trách nhiệm là cơ quan đầu mối trong thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của Kế hoạch, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh chủ trì tham mưu UBND tỉnh tổ chức triển khai, theo dõi, đôn đốc và tổng hợp kết quả thực hiện Kế hoạch; chủ trì các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực sở hữu trí tuệ theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Các sở, ban, ngành, UBND các xã, phường và cơ quan, đơn vị liên quan có trách nhiệm chủ động triển khai nhiệm vụ, phối hợp thực hiện và lồng ghép nội dung sở hữu trí tuệ trong các chương trình, kế hoạch thuộc lĩnh vực phụ trách, bảo đảm hiệu quả, tránh trùng lặp nhiệm vụ và kinh phí.
Việc triển khai Kế hoạch số 497/KH-UBND là bước quan trọng nhằm đưa công tác sở hữu trí tuệ gắn chặt hơn với hoạt động sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Với định hướng lấy hiệu quả quản lý, khai thác và phát triển tài sản trí tuệ làm trọng tâm, Lào Cai hướng tới xây dựng thương hiệu sản phẩm bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát huy lợi thế địa phương và đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo.
LTH-QLCN
Lê Thu Huyền - Quản lý Công nghệ